AI Act

AI Act (akt w sprawie sztucznej inteligencji, rozporządzenie (UE) 2024/1689) to pierwsze kompleksowe prawo regulujące AI. Obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach UE i dzieli systemy AI według poziomu ryzyka: im większe zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa i praw ludzi, tym więcej obowiązków dla firm, które je tworzą i stosują.

Kategorie ryzyka

• Praktyki zakazane – np. scoring społeczny, manipulowanie ludźmi z wykorzystaniem ich słabości, rozpoznawanie emocji w pracy i szkole (z wyjątkami medycznymi i bezpieczeństwa), nieukierunkowane zbieranie wizerunków twarzy z internetu.
• Wysokie ryzyko – systemy używane m.in. w rekrutacji i zarządzaniu pracownikami, edukacji, ocenie zdolności kredytowej, infrastrukturze krytycznej, a także AI w produktach takich jak wyroby medyczne czy maszyny. Wymagają m.in. zarządzania ryzykiem, dokumentacji, nadzoru człowieka i rejestrowania działania.
• Obowiązki przejrzystości – użytkownik musi wiedzieć, że rozmawia z chatbotem, a treści generowane przez AI (w tym deepfake) muszą być oznaczone.
• Minimalne ryzyko – większość zastosowań, np. filtry antyspamowe czy AI w grach; brak dodatkowych obowiązków.

Osobne zasady dotyczą modeli ogólnego przeznaczenia (GPAI), takich jak duże modele językowe: dokumentacja techniczna, polityka praw autorskich, opis danych treningowych, a dla najpotężniejszych modeli także ocena ryzyk systemowych.

Terminy

• 1 sierpnia 2024 – rozporządzenie weszło w życie.
• 2 lutego 2025 – obowiązują zakazy praktyk niedopuszczalnych.
• 2 sierpnia 2025 – obowiązki dostawców modeli ogólnego przeznaczenia (GPAI).
• 2 sierpnia 2026 – obowiązki przejrzystości (chatboty, oznaczanie treści AI) i uprawnienia nadzorcze.
• 2 grudnia 2027 – wymogi dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III (m.in. rekrutacja, edukacja, kredyty).
• 2 sierpnia 2028 – wymogi dla AI w produktach regulowanych (załącznik I).

Dwa ostatnie terminy przesunął pakiet Digital Omnibus (rozporządzenie (UE) 2026/1744, w mocy od 27 lipca 2026). Pierwotnie systemy wysokiego ryzyka miały spełniać wymogi od 2 sierpnia 2026 i 2027 roku.

Kary

• do 35 mln euro lub 7% światowego obrotu – za stosowanie praktyk zakazanych,
• do 15 mln euro lub 3% obrotu – za naruszenie większości pozostałych obowiązków,
• do 7,5 mln euro lub 1% obrotu – za podanie organom nieprawdziwych informacji.

Liczy się kwota wyższa; dla małych i średnich firm – niższa z nich.

AI Act w Polsce

Rozporządzenie stosuje się bezpośrednio, ale nadzór i kary organizuje każde państwo. W Polsce robi to ustawa o systemach sztucznej inteligencji z 3 lipca 2026 (Dz.U. 2026 poz. 1003). Powołała ona organ nadzoru rynku – Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), której przewodniczącą została Pamela Krzypkowska. Ustawa przewiduje też m.in. piaskownice regulacyjne dla firm i możliwość składania skarg na systemy AI. Większość przepisów obowiązuje od 11 sierpnia 2026, a część, m.in. o karach, od 28 października 2026.

Co to oznacza dla rekrutacji

AI używane do selekcji CV, oceny kandydatów czy decyzji o awansie to system wysokiego ryzyka. Od grudnia 2027 roku firmy, które z takich narzędzi korzystają, muszą m.in. zapewnić nadzór człowieka, używać systemu zgodnie z instrukcją dostawcy, informować kandydatów i pracowników o stosowaniu AI oraz przechowywać logi. Rozpoznawanie emocji kandydatów na rozmowie kwalifikacyjnej jest zakazane już od lutego 2025 roku.

AI Act w ofertach pracy

Rośnie zapotrzebowanie na specjalistów od zgodności AI: AI Governance, AI Compliance, Responsible AI, a także prawników i audytorów z wiedzą techniczną. Znajomość AI Act coraz częściej pojawia się też w ofertach dla Product Managerów i architektów rozwiązań AI. Zobacz oferty produktowe i biznesowe w AI.

Najczęstsze pytania

Co to jest AI Act w jednym zdaniu?

To unijne rozporządzenie, które nakłada na firmy obowiązki zależne od tego, jak ryzykowny jest ich system AI.

Czy AI Act dotyczy firm spoza UE?

Tak – jeśli oferują system AI na rynku UE albo wyniki jego działania są wykorzystywane w UE.

Czy korzystanie z ChatGPT w firmie wymaga spełnienia AI Act?

Zwykłe użycie asystenta AI do pisania czy analizy to zwykle minimalne ryzyko. Obowiązki rosną, gdy AI decyduje o ludziach (np. w rekrutacji) albo gdy firma udostępnia chatbota klientom – wtedy musi poinformować, że rozmawiają z AI.